Ziya Gökalp Hayati / Şiirleri

30.11.08 | Xurshid

http//photoload.ru/data/d9/61/e9/d961e9f236177d65d21100592edb0769.jpg

Ziya Gökalp Hayati / Şiirleri
Publisher: Antoloji.com Kültür ve sanat
Publication date: 2002
Format / Quality: Pdf
Size: 50 kb
:
3 Mart 1876da Diyarbakırda doğdu. 25 Ekim 1924te İstanbulda yaşamını yitirdi. Asıl ismi Mehmet Ziya. Babası yerel bir gazetede çalışan memurdu. Eğitimine Diyarbakırda başladı. Amcasından geleneksel İslam ilimlerini öğrendi. 18 yaşında intihara teşebbüs etti. Bir yıl sonra 1895′te İstanbula gitti. Baytar Mektebine kaydını yaptırdı. Buradaki öğrenimi sırasında İbrahim Temo ve İshak Sükûti ile ilişki kurdu. Jön Türklerden etkilendi. İttihat ve Terakki Cemiyetine katıldı. Muhalif eylemleri nedeniyle 1898de tutuklandı. Bir yıl cezaevinde kaldı. Serbest bırakıldıktan sonra 1900′de Diyarbakıra sürgüne gönderildi. 1908′e kadar Diyarbakırda küçük memuriyetler yaptı. 2′nci Meşrutiyetten sonra İttihat ve Terakkinin Diyarbakır şubesini kurdu ve temsilcisi oldu. Peyman gazetesini çıkardı. 1909′da Selanikte toplanan İttihat ve Terakki Kongresine Diyarbakır delegesi olarak katıldı. Bir yıl sonra, örgütün Selanikteki merkez yönetim kuruluna üye seçildi. 1910da kurulmasında öncülük yaptığı İttihat Terakki İdadisinde sosyoloji dersleri verdi. Bir yandan da Genç Kalemler dergisini çıkardı. 1912′de Ergani/Maden (Diyar-ı Bekir) mebusu olarak Meclis-i Mebusana seçildi, İstanbula taşındı. Türk Ocağının kurucuları arasında yer aldı. Derneğin yayın organı Türk Yurdu başta olmak üzere Halka Doğru, İslam Mecmuası, Milli Tetebbular Mecmuası, İktisadiyat Mecmuası, İçtimaiyat Mecmuası, Yeni Mecmuada yazılar yazdı. Bir yandan da Darülfünun-u Osmanide (İstanbul Üniversitesi) sosyoloji dersleri verdi.

Birinci Dünya Savaşında Osmanlı Devletinin yenilmesinden sonra tüm görevlerinden alındı. 1919′da İngilizler tarafından Malta Adasına sürgüne gönderildi. 2 yıllık sürgün döneminden sonra Diyarbakıra gitti, Küçük Mecmuayı çıkardı. 1923′te Maarif Vekaleti Telif ve Tercüme Heyeti Başkanlığına atandı, Ankaraya gitti. Aynı yıl İkinci Dönem Türkiye Büyük Millet meclisine Diyarbakır mebusu olarak girdi. 1924′te kısa süren bir hastalığın ardından İstanbulda öldü. II. Mahmut Türbesi haziresine gömüldü.

Osmanlı Devletinin parçalanma sürecinde yeni bir ulusal kimlik arayışına girdi. Düşüncesinin temelinde, Türk toplumunun kendine özgü ahlaki ve kültürel değerleriyle, Batıdan aldığı bazı değerleri kaynaştırarak bir senteze ulaşma çabası yatıyordu. Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak diye özetlediği bu yaklaşımın kültürel öğesi Türkçülük, ahlaki öğesi de İslamdı. Uluslararası kültürün yapıcı öğesinin ulusal kültürler olduğunu savundu. Saray edebiyatının karşısına halk edebiyatını koydu. Batının teknolojik ve bilimsel gelişmesini sağlayan pozitif bilim anlayışını benimsedi. Dini, toplumsal birliğin sağlanmasında yardımcı bir öğe olarak değerlendirdi. Toplumsal modeli, Emile Durkheimin teorik temellerini kurduğu dayanışmacılık temelinde şekillendi. Bireyi temel alan liberalizm ile sınıfsız toplumu temel alan Marksizme karşı mesleki örgütleri temel toplum birimi olarak kabul eden solidarizmde karar kıldı. Toplumsal ve siyasi görüşlerini anlattığı sayısız makale yazdı. Türkçülük düşüncesini sistemleştirdi. Milli edebiyatın kurulması ve gelişmesinde önemli rol oynadı.Ziya Gökalp önce Türkiye Türkçülüğü sonrasında Oğuzculuk daha sonra ise Turancılık fikirlerinin gerçekleşebileceğini düşünmüş her ne kadar bu ülkü uzak da olsa milletlerin böyle geniş ülkülerinin olmasının iyi olduğunu belirtmiştir.

Eserleri

* Kızıl Elma (1914)
* Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak (1918)
* Yeni Hayat (1918)
* Altın Işık (1923)
* Türk Töresi (1923)
* Doğru Yol (1923)
* Türkçülüğün Esasları (1923)
* Türk Medeniyet Tarihi (1926, ölümünden sonra)
* Kürt Aşiretleri Hakkında Sosyolojik Tetkikler (ölümünden sonra)
* Terbiyenin Sosyal ve Kültürel Temelleri

, , !
, , !

:

: 3694
:
  • 5